Studiekeuze; je persoonlijkheid bepaalt je toekomst

Voor het puberbrein is het maken van een studiekeuze eigenlijk te moeilijk. Toch moeten jongeren het besluit om een vervolgopleiding te doen op jonge leeftijd nemen. Hulp kunnen ze daarom goed gebruiken. “Het inzicht in later ontbreekt”.

 

Als iemand weet hoe lastig het kan zijn om als jongere een studiekeuze te maken, dan is het studiekeuzeadviseur en loopbaanbegeleider Jacqueline Hamelink wel.

“O, hou maar op”, zoals veel jonge meiden wilde ik stewardess worden. Het beeld van over de wereld reizen en veel vrijheid leek helemaal het einde, maar dit beeld bleek iets te rooskleurig. Na jaren werken in mijn eigen installatiebedrijf en bij een importeur in schoenen kwam ik in de accountancy terecht. Daar ontdekte ik mijn echte passie voor mensen via het P&O vak.

Van het voorkomen van die ellende, het niet op je plek zijn, het gevoel dat je veel meer kunt en je daardoor ongelukkig voelen, heb ik inmiddels mijn beroep gemaakt.

 

Op het mbo haakt 30 tot 40 procent van de studenten binnen het eerste jaar af. Op het hbo gaat het om zo’n 17 procent en op de universiteit stopt iets meer dan 10 procent van de studenten voortijdig. “Jongeren zijn op een leeftijd dat ze het belang van een goede studiekeuze nog niet goed kunnen inschatten”. Vaak spelen bij die keuze omliggende factoren een rol, zoals het al dan niet op kamers willen wonen en het doen wat ouders, vrienden of de decaan zeggen.

Bovendien zijn jongeren nog niet in staat om over zichzelf na te denken. “Het puberbrein kan dat soort ingrijpende besluiten gewoon nog niet nemen. Pubers zijn met andere zaken bezig, zoals verliefdheid en het samenzijn met vrienden. Veel beter zou het zijn als iedereen tot zijn achttiende naar school ging en pas daarna een keuze hoefde te maken. Niet voor niets schrijf ik: Eigenlijk ben je er op deze leeftijd nog niet aan toe zo’n beslissing te nemen, dus geef de maatschappij maar de schuld’. Jongeren moeten soms al op hun veertiende een profielkeuze maken, terwijl het inzicht in het begrip later nog geheel ontbreekt.

 

Een beetje hulp is nodig. Lastig, want jongeren zitten niet op bemoeienis van bijv. hun ouders te wachten. Wees je er als ouders van bewust dat je soms inderdaad te dicht op hun huid zit. Kom dan ook niet met studies aanzetten. Hou het proces in de gaten. Vraag wat het kind al gedaan heeft om zich te oriënteren. En heeft hij een voorkeur voor een studie, bespreek dan wat hij met die studie kan doen. Past het bij hem? En hoe lijkt het hem om dertig jaar dat werk te doen? En durf je kind een foute keuze te laten maken. Want word je door ervaring niet het meest wijs? Natuurlijk kost het geld als een kind met een studie stopt. Maar doet hij dat voor 1 februari dan wordt de prestatiebeurs automatisch een gift.

 

In mijn praktijk voor studieadvisering ontmoet ik jongeren die wel wat hulp kunnen gebruiken. Ik zeg altijd: ‘De basis voor die beslissing is je eigen persoonlijkheid’. Hoe je in elkaar steekt, dat verandert niet. Als je stil en graag op jezelf bent, ga dan vooral geen commerciële opleiding doen waarvoor je een extraverte persoonlijkheid nodig hebt en je het risico loopt een toneelstukje te moeten opvoeren om over je schaduw heen te stappen. Ook na goed voorwerk kan een jongere alsnog uitvallen op de vervolgopleiding van zijn keuze. Veel volwassenen zeggen: Joh het maakt niet uit wat je studeert, ik doe ook niet dat waarvoor ik heb gestudeerd. Laat hem in ieder geval iets kiezen dat in de buurt van zijn interesses ligt. Psychologie en gezondheidswetenschappen liggen dichter bij elkaar dan een toerisme opleiding en personeelsmanagement. Laat het pad dat hij inslaat bij hem passen. Dat vergroot de kans dat hij niet, als hij later iets anders wil doen, eerst 180 graden de andere kant op moet werken.

 

Tips voor de studiekeuze

Voor jongeren

  • Oriënteer je eerst, ga pas daarna naar open dagen. Op die manier kun je gerichte vragen stellen en vallen studies die echt niet bij je passen al af.
  • Als je een test wilt doen, hang dan niet meteen je hele leven aan de uitslag op. Denk goed na of die uitslag echt bij je past en waarom die ene studie eruit is gerold.
  • Bedenk of je naar Hbo of universiteit wilt. De een is meer praktisch, de ander meer theoretisch. Wat past het best bij jou?

Voor ouders

  • Geef je kind de vrijheid zijn eigen keuze te maken, kom niet met studies aanzetten.
  • Praat erover als hij een studie op het oog heeft. Past die bij hem en wat kan hij er eigenlijk mee?
  • Begin op tijd met ‘zeuren’; voorkom dat je kind kansen laat liggen omdat hij te laat is voor een intake, loting of auditie.